Zeytinyağlılar, Otlar, Etli Sebze Yemekleri

İzmir mutfağında mevsimine göre farklı malzemelerde yapılan yemekler bahar aylarında iyice çeşitlenir. Otların yaygın olarak görüldüğü Mart, Nisan Mayıs aylarında İzmir’e özgü ot yemekleri severek hemen her evde pişirilir.

 

Küçük yerlerde kadınlar için özellikle yağmur sonrası yeşeren otları toplamak, komşularla bir araya gelip otlu çörekler, yemekler, salatalar hazırlamak büyük bir keyiftir.Otların çoğu birçok derde şifa olarak bilinir, aile büyüklerinden gelen geleneksel tarifler nesilden nesile aktarılır.

 

Genellikle pazardan taze tüketilecek kadar alınarak, vitaminini kaybetmemesi için fazla haşlanmadan, zeytinyağlı ve limonlu olarak tüketilir.

 

İzmir’de ot yemeklerinde daha çok Giritlilerin etkisi görülür ve yemek etli yapılacaksa daha çok kuzu eti kullanılır.

 

En çok tüketilen otlar, sarmaşık, ebegümeci, ısırgan, cibez, stifno, turp otu, gelincik, labada, kuş otu, deniz börülcesi, arapsaçı, şevketi bostan, hardal otu, kuzu kulağı, filiz olarak sıralanabilir.

 

Hatta bu otlardan bazıları için Alaçatı’da, Urla’da festivaller bile düzenleniyor.

 

Akdeniz mutfağının da vazgeçilmezi otlar aynı zamanda, A ve C vitamini yönünden zengin, kalsiyum, fosfat ve demir içerikleriyle iyi birer antioksidandırlar.

 

Ot yemeklerinin yanı sıra et yemekleri, sakatattan yapılan yemekler ve balık ürünleri İzmir mutfağında oldukça yaygındır.

 

İzmir mutfağında sıkça hazırlanan yemekler ise şöyle sıralanabilir:

 

İzmir Köfte: İzmir’de hemen hemen tüm esnaf lokantalarının mönüsündeki baş yemeklerden biridir. Patates, yeşil biber ve bol domates ile yapılır..)

 

Şevket - i Bostan: Nisan, mayıs ayında yetişen bu ot kuzu etiyle de pişirilebildiği gibi zeytin yağlı da tüketilir.

 

Arapsaçı: Bahar aylarında bulunan arapsaçının, zeytinyağıyla kavurması da yapılır, kuzu etiyle yemeği de pişirilir.

 

Radika, Turp Otu, Labada, Filiz: Bahar aylarında neredeyse İzmir’in yeşillik her alanında çıkan bu otlar kaynar suda haşlanıp zeytinyağlı ve limonlu olarak salata niyetine tüketilir.

 

Ot Kavurması: Ebegümeci, gelincik, ısırgan otu, pırasa eklenerek yapılan yemek aynı zamanda or eklenerek gözleme ya da börek içine de kullanılır.

 

Girit Kabağı: Koloçidya olarak bilinen ince ve küçük taze kabaktan yapılan yemek sarmısaklı, bol domatesli yapıldığı gibi haşlanarak da zeytinyağlı limonlu olarak tüketilir.

 

Pırasa Köftesi: Yahudilerden kalma bir yemektir. Pırasafuçi olarak da anılır. Pırasanın haşlanıp kıyma ve bayat ekmekle harmanlanıp köfte gibi kızartıldığı lezzetli bir yemektir.

 

Sugato: Patatesli yumurta, Giritlilerden kalan bir yemektir.

 

Kabak Pabucaki: Girit yemeği olan bu yemek kaynar suda haşlanan Girit kabaklarının üzerine peynir eklenip, fırında pişirilmesiyle hazırlanır.

 

Kabak Çiçeği Dolması: Taze toplanmış kabakların çiçeklerinden yapılan, Girit mutfağına özgü, geleneksel hafif bir yemektir.

 

Enginar: Bahar aylarında bolca bulabileceğiniz son derece faydalı bir bitki olan enginar, dereotu kullanılarak pişirilen kimi zaman bakla ile harmanlanan ve mutlaka zeytinyağıyla pişirilen bir yemektir. Dolması, salatası ve zeytinyağlı yemeği yapılır. İzmir’de en çok yetiştiği yerlerden biri olan Urla’da son yıllarda çok ilgi gören bir festival de düzenleniyor.

 

Elbasan Tava: İzmir’e yerleşen Priştineli ve Kosovalı Arnavut’lardan gelen bir yemektir. Kuzu etiyle yapılır.

 

Ödemiş Kebabı: Ödemiş’e gidildiğinde mutlaka tadılması gereken yöreye özgü köftedir. Kurutulmuş acı biber ve yağa bandırılmış ekmekle servis yapılır.

 

Tire Kebabı: Tire’ye özgü kuzu etiyle yapılan, baharat kullanılmayan yemek, tereyağında pişirilmiş köftelerin yoğurtla servis edildiği yöreye özgü bir yemektir.

 

Ekmek Dolması: Yuvarlak ekmeği özellikle Ramazan aylarında üretilen Ekmek dolması, içindeki ekmeğin boşaltılıp, baharatla kavrulmuş kıyma ve et suyunun eklenmesiyle yapılan bir yemektir. İzmir’in küçük ilçeleri dahil hemen her yerde fırınlarda farklı boylarda üretilen bu ekmekten bulabilirsiniz.

 

Lok Lok: Seferihisar’a özgü etle ya da tavukla yapılan bir yemektir. Etler geniş bir tencerenin ortasına koyulup pişirilirken üzerine bir tas kapatılır. Et pişerken etrafına konulan pirinç de et susuyla birlikte pişer.

 

Tatlı Tarhana: İzmir’in çok yerinde yaz ayları hazırlanan ev tarhanası Seferihisar’da biraz daha farkıl bir şekilde üretilir. İçine süt, damla sakızı ve karanfil konulan tarhananın tadı klasik tarhanadan oldukça farklıdır.

 

Patlıcan Çığırtma: Bergama’nın en ünlü yemeklerinden olan çığırtma, özellikle yaz aylarında sofraların vazgeçilmez yemeklerindendir. İlçedeki esnaf lokantalarında zeytinyağıyla hazırlanan, domates ya da yoğurtla servis edilen yemek için patlıcanın en güzel hali denilebilir.

 

Balık Çorbası: Foça’ya özgü unutulmaya yüz tutmuş yemeklerden biri olan balık çorbası, kırlangıç ve adabeyi balığı ile (iskortipt-lipsos) hazırlanır. Kuru soğan, kereviz sapı ve yaprağı, sarımsak, defne yarağı, kuru nane eklenerek pişirilir.

 

Sinkonta ya da Sinkosta: Ege’nin bir çok yerinde balkabağıyla pişirilen, tuzlu, soğanlı zeytinyağlı bir fırın yemeğidir. Sarmısaklı yoğurtla sunularak yenilir.