Bergama

İnsanlığın Ortak Mirası Parşömenin Vatanı Bergama

 

İzmir’in kuzeyinde, Bakırçay Havzası’nda yer alan Bergama, uygarlık tarihinin en önemli yerleşim alanlarından biri olup Antik Pergamon kenti üzerine kurulmuştur. Bölgenin tarihi, Tunç Çağı’na kadar gitse de Pergamon Antik Kenti’nin kurulduğu kalenin tepesindeki en erken buluntular MÖ 7 ila 6’ncı yüzyıllara aittir.

 

Kent, Helenistik Dönem’de ön plana çıkmış ve bu dönemde kurulan Pergamon Krallığı’na başkentlik yapmıştır. Kentte Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşıyan, cami, han, hamam, şadırvan, havra, kapalı çarşı gibi sivil mimari örneği görülmeye değer çok sayıda yapı bulunmaktadır. Her tarafı tarih kokan kent, İzmir’in birçok ilçesi gibi, bir açık hava müzesi görünümünde olup kültür açısından İzmir’in en zengin ilçelerindendir.

 

Tıbbın atası Hekim Galenos ve parşömen kağıdı, ilçenin dünya kültür mirasına yaptığı en önemli katkılardandır. Parşömen, günümüze kadar insanlığın bulduğu en kaliteli yazı aracı olarak bilinmektedir. Bergamalılar, parşömen kağıdından yaptıkları kitaplardan oluşturdukları kütüphanede büyük bir kültür hazinesi yaratmış ve Mısır uygarlığı ile yarışmıştır.

 

Dünya üzerinde 4 antik tiyatroya sahip tek antik kent olan Bergama, Efes’le birlikte İzmir ve çevresindeki en önemli ören yerlerindendir. Kent, sahip olduğu arkeolojik değerleri ve kentsel sit alanıyla 22 Haziran 2014 tarihinde, “Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı” olarak, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren dünyanın 999’uncu, Türkiye’nin ise 13’üncü mirası olarak tescil edilmiştir.

 

Bergama’nın tarih kokan dokusuyla işli sokaklarında dolaşırken evleri de dikkati çeker. Bu evler, kalın dış duvarları, iç sofalı planları, yığma yapı gereklerine bağlı pencere boyutlarıyla ısıyı koruyan bir yapıya sahiptir. Az sayıdaki evde, Sakız Adası mimarisine özgü ahşap cumba ve balkon şeklinde çıkmalar bulunmaktadır. Daracık sokaklarda yerleşmiş, genellikle taş dokulu evlerin alt ve üst katları hemen hemen aynı boyuttadır.

 

Her yıl Mayıs ya da Haziran ayında gerçekleştirilen dünyanın ikinci, Türkiye’nin ise ilk yerel festivali olan Bergama Kermesi, ilk defa 1937 yılında düzenlenmiş ve günümüze kadar kesintisiz devam etmiştir.

 

Kozak Yaylası, ilçenin büyüleyici güzelliğe sahip bir yaylasıdır. Bergama’ya 20 km uzaklıkta olup çam fıstığı ve dokumalarıyla ünlüdür.

 

Bergama’yla özdeşleşen ürünler, peynir, üzüm, çam fıstığı ve halıdır. Ayrıca ilçede dünyaca ünlü parşömen kâğıdından yapılmış hediyelik ürünleri satan dükkânlar, büyük ilgi görmektedir.

 

Dünyaca ünlü eserlerini görmek için yıl içinde çok sayıda yerli ve yabancı turist ağırlayan kentteki yıldızlı ve butik oteller ile pansiyonların sayısı da giderek artmaktadır.