Şark Sanayi

Konak / İzmir

Şark Sanayi

Şark Sanayi Yerleşkesi İzmir liman arkası bölgesi, Umurbey Mahallesi'nde yer alır. Kuzeyinde Şehitler Caddesi ve batısında İşçiler Caddesi'nin kesiştiği köşede, güneyinde Bağ Yağları San. T.A.Ş. ve doğusunda konut ve depo yapılarının bulunduğu 42.516,4 metrekarelik bir alana yayılır. Şark Sanayi Endüstri yapıları Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi izlerini taşıyan özgün üretim mekânları ve geniş bir peyzaja sahiptir. Şehitler Caddesi üzerinde taş duvarlar, İşçiler Caddesi üzerinde sıra yapılar ve taş duvarlar ile çevrilmiştir. Kurul tarafından korum altına alınmış yetişkin ağaçlar, doğuda nispeten daha geç döneme ait imalathane ve buna bağlı oluşan yapılar sıralanırken, batı sınırında yola cephe alan yönetim yapıları ve atölyeler bulunur. Peyzajın ortasında makine dairesi ve su deposu yer alır; bunun haricinde yapıların da bulunduğu ancak yıkıldıkları yerleşim izlerinden görülebilir. Kapanarak devri gerçekleşen yerleşkenin teçhizatlarının birçoğu sökülerek satılmış, bazıları da kullanılmaz hale gelmiştir.


The history

1892 yılında 'Couzinery-Pittaco' isimli bir un fabrikası olarak faaliyete başlamış olan Şark Sanayi Yerleşkesi, 1893 yılında Couzinery tarafından iplik imalathanesine dönüştürülmüş ve iki sene sadece iplik üretimi yapmıştır. 1895 yılında Ellie Guiffray ve Charles Verbeke tarafından 'Compagnie Industrielle du Levant' adında Brüksel merkezli bir şirket tarafından mensucat üretimi yapan bir fabrikaya dönüşmüştür. Ege bölgesinin en eski kuruluşlarından birinin sahibi Verbeke ailesi şirketin merkezini İzmir'e taşıyarak 1919 yılında fabrikanın ismini 'Şark Sanayi Kumpanyası' olarak değiştirmişlerdir. Şark Sanayi her ne kadar 1950'li yıllarda Türkiye ekonomisine önemli katkılarda bulunmuş olsa da, 1950'lerden sonra dışarıya açılma politikaları ve artan tekstil firmaları ile rekabet edememek şirketi sarsmış, iplik tesislerini yenileyerek Almanya ile ticari ilişkiler yürütse de, teknolojiye uyum sağlayamayan şirket 1976 yılında fabrika içindeki teçhizatı satarak, tasfiye kararı almıştır. Aynı yıl Koru ailesine satılan yerleşke işletilmeyerek âtıl durumda kalmış, 1994 yılında mevcut birçok yapının yıkılması ile otel, konut, AVM ve eğlence merkezi yapılacak olması gündeme gelse de herhangi bir çalışma başlatılmamış, bir yangın felaketi atlatsa da Şark Sanayi fabrikası, su deposu yapısı ve peyzajı günümüze kadar ulaşabilmiştir. Peyzajdaki palmiye, dut ve okaliptüs ağaçları 8 Ocak 1998 yılında mülga İzmir I No.lu KTVKK tarafından tescillenmiştir.

Kullanıcı Yorumları

Hiç yorum yapılmamış, yorum yapmak ister misiniz?

Yorum yapmak için tıklayınız...